Re-integratietraject: wat houdt het in?
Een re-integratietraject is een begeleidingsproces dat mensen helpt om (weer) mee te doen op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld door werk te vinden, werk te behouden of op een rustige manier werk op te bouwen. Het traject begint meestal met een intake waarin wordt gekeken naar iemands gezondheid, mogelijkheden, werkervaring, opleiding en wensen. Daarna wordt een plan gemaakt met haalbare doelen en stappen. Denk aan sollicitatietraining, het opstellen van een CV, scholing of omscholing, werkervaringsplekken, vrijwilligerswerk als tussenstap, of begeleiding op de werkvloer.
Bij mensen met een arbeidsbeperking is het extra belangrijk dat het werk passend en duurzaam is, zodat overbelasting en uitval worden voorkomen. Re-integratie is dus niet alleen “snel aan het werk”, maar vooral “op een manier die vol te houden is”. In veel gevallen is er samenwerking tussen de persoon zelf, de begeleider, een werkgever en soms ook zorgverleners. Het traject kan kort zijn (gericht op snelle uitstroom) of langer duren (bij complexere situaties).
UWV: WIA, WAO, IVA en Wajong
Het UWV is verantwoordelijk voor re-integratie en begeleiding bij verschillende werknemersverzekeringen, waaronder WIA, WAO, IVA en Wajong. Bij de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) gaat het om mensen die langdurig ziek zijn geweest en (deels) niet meer kunnen werken. Binnen de WIA heb je onder andere de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) voor mensen die duurzaam volledig arbeidsongeschikt zijn; re-integratie is daar meestal beperkt, maar ondersteuning kan wel bestaan als werken toch (deels) mogelijk blijkt.
De WAO (Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering) geldt vooral nog voor mensen die al langer in dat systeem zitten. Ook daar kan het UWV betrokken zijn bij werkhervatting of begeleiding. Voor Wajong geldt dat het UWV ondersteunt bij (ontwikkelen van) arbeidsvermogen en het vinden van passend werk. Het UWV kan instrumenten inzetten zoals jobcoaching, proefplaatsingen, scholing en ondersteuning richting werkgevers.
Gemeente en bijstand: Participatiewet en doelgroepregister
Voor mensen met een bijstandsuitkering (Participatiewet) is de gemeente het eerste aanspreekpunt voor re-integratie. De gemeente bekijkt samen met de inwoner welke route realistisch is: direct werk, een leer-werktraject, beschut werk, dagbesteding als opstap, of begeleiding richting een baan met ondersteuning. Een belangrijke groep hierbij zijn mensen die zijn opgenomen in het doelgroepregister.
Zij vallen onder de banenafspraak en hebben een arbeidsbeperking waardoor ze niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. Werkgevers die iemand uit het doelgroepregister aannemen, kunnen via de gemeente ondersteuning krijgen, zoals loonkostensubsidie, jobcoaching en werkplekaanpassingen. Gemeenten werken vaak samen met het regionale WerkgeversServicepunt en sociale ontwikkelbedrijven om passende plekken te vinden. Het doel is: zo veel mogelijk mensen duurzaam laten participeren, met de juiste ondersteuning op maat.
